Papierzwammetje - Byssomerulius corium

Bij mijn fotohut komen diverse natuurvormen bij elkaar. Behalve de vele vogelsoorten die daar kwamen en komen ontdekte ik gisteren ook een bijzondere zwam, het Papierzwammetje. (Foto's gemaakt met mijn telefoon).

Papierzwammetje - Byssomerulius corium

Het papierzwammetje is een schimmel die algemeen voorkomt op dode takken van loofbomen, vooral op vochtige plaatsen. De vruchtlichamen zijn dun (0.5 tot 1 mm, en hebben aanvankelijk een korstvorm, maar krijgen later een omgeslagen rand en kunnen zelfs een dakpanachtige hoedvorm aannemen. Het hymenium (sporenvormend kiemvlies) op het oppervlak van de paddenstoel is eerst wit, later geelachtig en tenslotte vleeskleurig tot roodbruin. Het is geplooid en gevouwen, maar bij de variëteit die in droge milieus voorkomt vrijwel glad. De rest van de hoed blijft meestal wit, maar kan bij oude exemplaren een grijze of groenige aanblik krijgen vanwege de aanwezigheid van algen. Het oppervlak van papierzwammetjes is fijn viltig en voelt zacht aan. Het mycelium veroorzaakt witrot. De zwam kan behoorlijk groot worden, ook vanwege het feit dat meerdere vruchtlichamen kunnen samenvloeien. Korsten van 3 tot 12 cm zijn de regel, in zeldzame gevallen kunnen ze wel 30 cm lang worden, terwijl hun breedte wordt begrensd door de dikte van de tak. Ze zijn op takken van iep, linde, eik, esdoorn, wilg, els, lijsterbes, berk, ratelpopulier en allerlei subtropische boomsoorten aangetroffen.

Besneeuwd landschap op het Beleven

Noord Brabant kleurde zaterdagnacht helemaal wit. Maar lang zal dat niet duren. De temperatuur loopt zondag flink op, waardoor de sneeuw snel zal verdwijnen. Natuurlijk ging ging ik vanmorgen al vroeg naar buiten.

Ongeveer 200 Grauwe ganzen zijn verzameld op het Beleven.

Het is nauwelijks voorstelbaar dat de grauwe gans nog geen veertig jaar geleden een zeer zeldzame broedvogel was, die ooit zelfs werd uitgezet om te voorkomen dat de soort uit Nederland zou verdwijnen. Net als veel andere ganzen zijn grauwe ganzen heel sociale vogels en vormen ze paartjes voor het leven.

Van origine is de grauwe gans een trekkende vogelsoort. Nederland was vanouds een belangrijk overwinteringsgebied. De laatste decennia is er veel veranderd in het trekgedrag. Er zijn populaties die nauwelijks nog trekken (o.a. in Schotland). In de jaren 1980 overwinterde nog zo'n 80% van de Europese grauwe ganzen in Spanje, inmiddels is Nederland het belangrijkste overwinteringsgebied. Vanaf februari verlaten de overwinterende vogels Nederland en keren terug naar de Scandinavische broedgebieden. Een steeds groter deel van de grauwe ganzen in Nederland trekt niet of nauwelijks en is jaarrond bij ons. Deze ganzen worden 'overzomerende' ganzen genoemd.

De Roodborst maakt zich tot een bolletje om warm te blijven.

Moeizaam is het ‘s winters, het leven van de roodborst. Het zijn namelijk insecteneters en insecten kruipen dan diep weg. Het dieet aanpassen en overstappen op bessen en zaden is onvoldoende oplossing als er een pak sneeuw ligt. En dat is nog niet alles: koude roodborsten hebben juist meer energie nodig dan normaal om op te warmen, dus moeten éxtra veel eten. Maar de dagen zijn kort en donker en in koude winters sterven er veel.

Eikenbloedzwam op een hoog afgezaagde eiken boomstronk.

Eikenbloedzwam (Stereum gausapatum) heeft een korstvormig vruchtlichaam met golvende of gekroesde, afstaande, viltige, oranje- tot roestbruine, soms wat donkerpaarsachtige hoed (1-2 cm), met witte rand. Onderzijde glad, zonder plaatjes of poriën, okerkleurig tot bleekbruin, roodkleurend bij beschadiging of vochtig weer. Sporen wit. Deze korstzwam groeit dakpansgewijs boven elkaar op dood hout van eiken. Kan het hele jaar door gevonden worden. Zeer algemeen.

Video: Vogeljaar 2018

Het Vogeljaar 2018' is een foto compilatie van Natuurfotograaf, Jozef van der Heijden.

De foto compilatie omvat een deel uit de serie natuurfoto's, die gemaakt zijn van januari tot en met december 2018. Het vogeljaar 2018 was voor veel vogels niet het beste jaar. Het aantal wintergasten was dit jaar beduidend minder als de jaren daarvoor. Door een erg zachte winter in het noorden van Europa maakten dat de vogels veelal in zuid Scandinavië bleven. De vogels die wel verder naar het zuiden trokken bleven voornamelijk in het noorden van Nederland hangen.

Deze video bevat commentaar door ondertiteling in te schakelen (zie rechts onder in YouTube player ).

Door de langdurige heten zomer deed er ook geen goed aan. Door de langdurige droogte hadden insecten en broedvogels het zwaar. De meevallers van dit jaar waren de Middelste bonte specht, Appelvink, Goudvink, Keep, Wilde zwaan, Tuinfluiter, Tjiftjaf, Koperwiek, Zanglijster en meer...

Deze serie is gemaakt in Full HD resolutie en op de video 'Het vogeljaar 2018' is auteursrecht van kracht en is gelieerd aan (http://www.jozefvanderheijden-foto.nl) Jozef van der Heijden © 2018.

Winterwandeling Zwartven Hooge Mierde

Vannacht heeft het licht gevroren. Dat is een goed moment om de sfeer te gaan proeven in het buitengebied. Ik koos Natuurgebied Zwartven uit om daar een wandeling te gaan maken, natuurlijk met een fotocamera.

Natuurgebied Zwartven in Hooge Mierde is een van de zeldzame stuifzandgebieden in zuid Nederland

Het stuifduin bij het natuurgebied Zwartven is het op een na hoogste punt van Brabant (33,5 +NAP), een beschermd natuurmonument op een hoge zandrug. De oorspronkelijke heide werd in stand gehouden met schapen. Door gras te plaggen en bomen te rooien is het landschap weer in zijn oude glorie hersteld. Van levend stuifzand is in Noord-Brabant bijna niets meer over. En buiten de provincie al helemaal niet, op enkele nationale parken na. Op het Zwartven is dit stuivende zand nog wel aanwezig.

In 2004 werd het gebied opengekapt, zodat het zand weer kan gaan stuiven. Daarom komen hier allerlei bijzondere dieren en planten voor, die je buiten het stuifzand niet gauw zult aantreffen. Aan de voet van de ‘berg’ ligt het Zwartven zelf. Van zand tot water: en dat in een klein natuurgebiedje. In 2011 werd het natuurgebied nog getroffen door een zeer grote brand. Uiteindelijk bleek het om 800 vierkante meter te gaan. De brand woedde vlakbij camping 't Zwartven. Zo'n zestig brandweerlieden hadden het vuur na een paar uur blussen onder controle.

Het gebied is 52 hectare groot. Bezoekers kunnen parkeren aan de Parkeerplaats langs het Turnhoutsepad, aan de zijkant van camping Zwartven (genoemd naar...), waar in het restaurant koffie gedronken kan worden.

Rood Bekermos (Cladonia coccifera)

Rood bekermos (Cladonia coccifera) is zonder twijfel het kleurrijkste voorbeeld uit de groep bekermossen: grijsgroene korstmossen met bekervormige structuren. Op de rand van de bekertjes zitten de knalrode vruchtlichamen. Hier vormt rood bekermos zijn sporen, net als paddenstoelen. Geen gekke vergelijking, want paddenstoelen zijn de vruchten van een schimmel (zwamvlok) en korstmossen bestaan ook grotendeels uit schimmel.

Soms groeien de vruchtlichamen (ook wel apotheciën genoemd) keurig op de rand van een beker, soms op een zijtak van de beker en soms vullen ze het hele bekertje op. Daardoor ontstaan allerlei vormen, leuk uitkiezen voor de foto, maar soms lastig bij het op naam brengen. De groenige kleur van het bekermos komt van de algen, die net onder de opperhuid zitten. Korstmos is een combinatie van schimmel en alg en een schoolvoorbeeld van symbiose: de alg helpt de schimmel aan voedingsstoffen, de schimmel beschermt de alg tegen weersinvloeden.

Fijn Bekermos (Cladonia chlorophaea)

Fijn Bekermos (Cladonia chlorophaea) komt bijna alleen op bomen en hout voor. Het er sterk op lijkende Bruin bekermos (Cladonia grayi) leeft meestal op de grond. Andere soorten die op hout voorkomen zijn Rode heidelucifer (Cladonia floerkeana), Rafelig bekermos (Cladonia ramulosa), Rood bekermos (Cladonia coccifera), Dove heidelucifer(Cladonia macilenta) en de Turflucifer (Cladonia incrassata). Ook hier ontbreken vaak de apotheciën en zul je het moeten doen met de kleur, de grootte en de al dan niet aanwezige sorediën van de grondschubben.