vrijdag 5 augustus 2022

Mijn visuele natuurverhalen

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel.
Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties (zie de logo's hieronder).

Hoewel vogels mijn voorkeur genieten, ontdekte ik op 4 januari 2019 de Opkrullende strookzwam in de bossen van Hapert, officieel de 19e geregistreerde vondst in Nederland sinds 1855 en de eerste sinds 1985. Daarna vond ik nog twee plaatsen waar deze zeer zwam voor kwam. Op 16 oktober 2019 vond ik op Landgoed Wellenseind de eveneens zeer-zeldzame Kroontjesknotszwam. Verspreidingsatlas.nl meldt sinds 1990 slechts 105 vindplaatsen in Nederland.

Volg mij op: Facebook Twitter YouTube en met www.jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.

Droogte treft ook de Raamsloop in Lage Mierde

Het beekje de Raamsloop dat van Bladel via Hulsel en Lage Mierde door Landgoed Wellenseind stroomt heeft ook te leiden onder de droogte. Van stromen is echter geen spraken meer. Omdat het vannacht wat heeft geregend staan er hier en daar wat plassen op de bodem van de beek. Deze foto's zijn gemaakt in het dal van de Raamsloop in Lage Mierde.


Vanaf het bruggetje dat over de Raamsloop ligt is goed het effect van de droogte te zien.

De meandering en het beekherstel van de Reusel en Raamsloop maakten deel uit van het herstel Natte Natuurparel De Utrecht, afgekort ook wel NNP de Utrecht genoemd. Dit project omvatte een gebied van ruim 1400 hectare groot. Het projectgebied van Natte Natuurparel De Utrecht ligt in de gemeenten Reusel-De Mierden, Bladel, Hilvarenbeek en Oirschot en ligt voor een groot deel in het Landgoed De Utrecht. In het westen van het gebied stromen de Raamsloop en de Reusel door het Landgoed Wellenseind. Aan de oostzijde liggen de Mispeleindse- en Neterselse Heide met daarin onder andere de vennen Het Goor en De Flaes. Het gebied van 1.421 hectare bevindt zich grofweg tussen de kernen van Lage Mierde, Netersel, Westelbeers en Esbeek.


Het pad dat vanuit de rotonde met de N269 en de Neterselsedijk in Lage Mierde leidt over de beek richting de Dunsedijk.

Met droogte wordt bedoeld dat er gedurende een langere periode geen neerslag valt. Over het algemeen is het in de zomer droger dan in de winter. Het neerslagtekort is een maat, waarin droogte wordt uitgedrukt. Bij zonnig weer met wind en hoge temperaturen verdampt water sneller. Verdamping vindt vooral via planten plaats. Het grondwaterpeil daalt ook doordat het voor drinkwater, industrieel gebruik en beregening wordt opgepompt. Zo zijn er vele factoren van invloed bij droge perioden. Bepaalde delen in het gebied van Waterschap De Dommel zijn gevoelig voor droogte. De hoger gelegen grensstreek onder Tilburg en Eindhoven is van nature gevoelig voor droogte. De waterpeilen in de beken reageren snel op het gebrek aan regen. De regenbeken kennen geen bron, maar zijn afhankelijk van regen. In een paar dagen kan het decimeters zakken. Bovendien zijn deze gebieden sterk hellend, waardoor het regenwater relatief snel wegstroomt.


Bij het herstel van de Raamsloop tussen de Neterselse dijk en Landgoed Wellenseind is afgegraven en verlaagt om bij hevige waterval het water te kunnen bergen en de tijd te geven om in de bodem te kunnen zakken. Hier is ongeveer 35 hectare nieuwe natuur gerealiseerd. De nieuwe ligging van de Raamsloop is gebaseerd op de ligging in 1850.

donderdag 4 augustus 2022

Beken vallen droog, de Groote Beerze niet

Het heeft al een tijd niet meer geregend en het kwik streelt de 30 graden. Slootjes en beken zijn droog gevallen, maar de Groote Beerze blijft nog nat. De waterhoogte in het meanderende deel varieert van 30cm tot 70 cm. In het deel wat nog gekanaliseerd is wordt kunstmatig hoog gehouden door de stuwen die in dat traject nog aanwezig zijn.


Veel beken zijn droog gevallen maar de Groote Beerze niet, dankzij de uitloop van schoongemaakt rioolwater.

Waterschap De Dommel pompt een klein laagje grondwater naar de beek de Reusel in Lage Mierde. Zo wil het waterschap voorkomen dat kwetsbare diersoorten zoals libellen en kokerjuffers de droogte niet overleven. De noodmaatregel is een gevolg van de droge zomer. Het waterschap noemt het overlevingswater. Sinds dinsdag wordt een paar centimeter water in de beek gepompt. Het grondwater wordt vanuit een nabijgelegen waterput in de beek gepompt. Het extra laagje zorgt voor een minimale hoeveelheid stromend water over een paar kilometer lengte. Sommige soorten libellen en kokerjuffers kunnen niet zonder stromend water. Het waterschap gebruikt het water om zeldzame vissen, planten en diersoorten zoals beekprik, libellen en kokerjuffers te laten overleven. De Reusel is grotendeels afhankelijk van regenwater. Door de droge zomer staat er veel minder water in de beek.

Door de droogte is een landelijke opschaling naar ‘droogtefase 2’ afgekondigd, waarbij er officieel sprake is van ‘feitelijk watertekort’. De laatste keer dat Nederland met dit besluit werd geconfronteerd was in de zomer van 2018. De keer daarvoor: 2011. De Groote Beerze is ook een regenwaterbeek, maar krijgt ook water dat schoongemaakt uit de rioolwaterzuivering in Hapert in de beek terug loost. Daardoor is een belangrijke hoeveelheid water gegarandeerd dat droogvallen van de beek voorkomt.

De herinrichting van de Reusel en de Kleine Beerze heeft het droog vallen niet kunnen voorkomen. Die maatregelen zijn er op gericht om water te bergen als het veel regent en dat zo lang mogelijk vast te houden. Als de regen in een warme zomer uit blijft, raakt dat water ook op. De reserves die in natte periode het grondwaterpijl deels hebben hersteld wordt nu weer verlaagd door het oppompen van o.a. beregeningswater voor de landbouw.

Omdat de Groote Beerze een beek die eigenlijk niet droog valt, zou het wellicht een idee zijn om de noodlijdende vissoorten uit de Reusel uit te zetten in de Groote Beerze. De beek is daar ook geschikt voor. De beekprik, libellen en kokerjuffers die niet zonder stromend water kunnen komen in de Groote Beerze niet zo snel in de problemen.