Mijn visuele natuurverhalen

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel. Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties.
(zie de logo's hieronder)

Volg mij op: en met jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.
Bezoek ook mijn YouTube kanaal; youtube.com/JozefvanderHeijden met 391 video's en 916 abonnees.

Abonneer op mijn kanaal

Dit is wat de herfst zo mooi maakt

De herfst brengt prachtige kleurveranderingen, bladeren veranderen van groen naar geel, oranje en dieprood doordat pigmenten zoals anthocyaan en caroteen zichtbaar worden. Vochtige en mildere dagen zorgen voor een enorme opkomst van tientallen soorten paddenstoelen in de bossen. De temperaturen dalen naar een comfortabel niveau voor lange wandeltochten in de buitenlucht zonder de hitte van de zomer.

Dit is wat de herfst zo mooi maakt🎤

Paddenstoelen groeien heel snel doordat hun cellen zich volzuigen met water. De herfst brengt veel regen, terwijl de bodem na de zomer nog lekker warm is.

Er vallen in de herfst veel bladeren, takken en naalden op de grond. Dit organische materiaal vormt een groot buffet voor de ondergrondse schimmeldraden, het mycelium. Het warme en vochtige ondergrondse netwerk krijgt het teken om zich voort te planten. De paddenstoel is het vruchtlichaam dat verschijnt om sporen te verspreiden. De eigenlijke schimmel leeft het hele jaar verborgen in de grond. De schimmels komen pas tevoorschijn als het weer en de leefomgeving precies kloppen.

Een paddenstoel is geen dier, geen plant maar een schimmel. Het deel van een paddenstoel die wij te zien krijgen is het vruchtlichaam van een schimmel. Meestal leeft die schimmel onzichtbaar onder de grond of onder boomschors. Het netwerk aan schimmeldraden krijgt bovengrondse uitlopers waar paddenstoelen groeien en die zien we.

Zonder bodemschimmels en zijn paddenstoelen zou het maar een rommeltje zijn. Met hun schimmeldraden ruimen ze organisch materiaal op, zoals bladeren, hout en dode-wormen. Meer dan 90% van de afbraak van de organische reststoffen gebeurt door schimmels. Zonder hen zou een bos in zijn eigen afval omkomen. Het organisch materiaal zet bodemschimmels ook om in voedsel voor planten en andere bodemorganismen. Er zijn ook schimmels die echt samenwerken met bomen. Sommige bomen groeien daarom alleen in de buurt van deze bodemschimmels. De schimmel transporteert mineralen en water vanuit de bodem naar de boomwortels, in ruil voor koolstof en energie.

Wist je dat bodemschimmels ook een anti erosie functie hebben? Hun kleverige draden houden gronddeeltjes samen. Zo zorgen ze er voor dat bij heftige regenval, de bodem op zijn plek blijft en niet zomaar wegspoelt. Bodemschimmels zijn een natuurlijke bron voor de mensen die medicijnen maken. De penseelschimmel kan bijvoorbeeld penicilline maken. Dat is een antibioticum dat schadelijke bacteriën in het lichaam kan bestrijden.

Sommige paddenstoelen bestaan uit vier delen, de hoed, de steel, de ring en de beurs. Paddenstoelen verschillen in hoeveel en welke van deze delen ze hebben. Stuifzwammen bijvoorbeeld hebben de vorm van een bol en missen de steel. Ook als paddenstoelen wel alle onderdelen hebben, zijn die niet altijd even goed te zien. Een heel bekende vorm paddenstoel is de plaatjeszwam met een hoed en steel.

De plaatjeszwam bewaart zijn sporen op de lamellen in zijn hoed. De buisjeszwam bewaart ze in hele kleine buisjes en laat ze daaruit vallen. De buikzwammen hebben geen zichtbare steel of hoed en vormen sporen in de ‘buik’ van de paddenstoel. Als de sporen verspreid moeten worden, barst de zwam open. De sporen van alle soorten zwammen worden verspreid door wind, regen en dieren die van de paddenstoelen eten of de sporen in hun vacht of onder hun poten meenemen.

Een volwassen paddenstoel heeft ongeveer evenveel cellen als een jonge paddenstoel. De cellen zijn buisvormig, en bij het groeien worden de buisjes langer. Als een paddenstoel de grond uit komt, zuigen de buisjes zich vol water. Zo wordt de paddenstoel steeds groter. Dit verklaart deels ook waarom er bij vochtig weer veel paddenstoelen verschijnen. Bij droogte verdampt het water. Dan kan de volgroeide paddenstoel weer even zwaar zijn als een vers, klein exemplaar. Hoe zwaar en hoe nat de paddenstoel is, ligt dus aan het weer!

Als de herfst voorbij is en de paddenstoelen niet meer zichtbaar zijn, is de bodemschimmel nog wel aanwezig in de bodem. Namelijk in de vorm van een netwerk van draden, de zwamvlok (ook wel mycelium). Hij valt alleen niet of minder op. Er zijn dus eigenlijk het hele jaar door paddenstoelen, maar de meeste in de herfst.

Dit is wat de natuur zo mooi maakt

De natuur is zo mooi door de afwisseling van levendige kleuren, rustgevende geluiden en indrukwekkende landschappen. Het brengt ons direct tot rust en helpt ons te ontprikkelen. Ieder seizoen heeft daarnaast zijn eigen unieke charme en kracht. Het ruisen van de wind, fluitende vogels en kabbelend water. Momenten van rust en tijd om echt even te ontspannen.

Dit is wat de natuur zo mooi maakt🎤

We moeten zuinig zijn op onze vogels omdat zij onmisbaar zijn voor het gezond houden van de natuur en ons eigen welzijn. Vogels spelen een hoofdrol in het verspreiden van zaden en het bestuiven van planten. Ook houden zij schadelijke insecten en plaagdieren zoals muizen op een natuurlijke manier onder controle. Ook vogels bestuiven bloemen en eten fruit, waarna ze de zaden ergens anders weer uitpoepen. Dit zorgt voor nieuwe planten en bossen. Veel vogels eten insecten zoals muggen. Roofvogels en uilen vangen grote hoeveelheden muizen en ratten. Dit bespaart ons veel overlast en ziektes.

Vogels geven kleur en geluid aan onze leefomgeving. Onderzoek toont aan dat vogelzang en natuur in de buurt stress verminderen en ons gelukkiger maken. Vogels staan bovenaan de voedselketen. Als het slecht gaat met vogels, is dat vaak een waarschuwing dat er iets mis is met ons milieu of de biodiversiteit.

Ten slotte: vogels zijn goed voor de gezondheid. Het horen of het zien van vogels in tuin of natuur helpt bij het herstellen na stress of ziekte. Vogels geven ons een extra zetje om naar buiten te gaan voor wat zon in het gezicht of een korte wandeling. Het is ook goed voor onze ogen, die wegkijken van het beeldscherm en daardoor ontspannen. Maar wat ons vooral gelukkig stemt: de ontroerende mooiheid van de natuur en het besef om daar bij te horen als onderdeel van alles wat leeft op aarde.

Het Grote bonte specht vrouwtje krijgt het zwaar

Grote bonte spechten broeden doorgaans vanaf half april tot in juni. Het kost het spechtenpaar zo'n twee tot drie weken om de holte van 20 tot 30 centimeter diep te maken. Het vrouwtje legt vier tot zeven eieren. De man en vrouw wisselen elkaar af tijdens het broeden. Het broeden duurt ongeveer twee weken, waarna de jongen begin mei al uit kunnen komen.

Het Grote bonte specht vrouwtje krijgt het zwaar🎤

De eerste dagen nadat de jonge kuikentjes uit het ei zijn gekomen krijgen ze kleine rupsjes, insecten en spinnetjes. Naarmate ze groter worden neemt de grootte van de rupsjes en insecten toe. Het is een alleseter die insecten zoekt in boomschors en dood hout.

Vanaf de dag dat de kuikens 14 dagen oud waren, is het mannetje niet meer gezien en moest het vrouwtje in haar eentje voor de kuikens zorgen. Misschien is de man door een sperwer of een havik gepakt. Het blijft een raadsel, maar het vrouwtje kan de kuikens in principe alleen grootbrengen. Het is echter wel een zware klus, omdat beide ouders normaal gesproken de zorg delen tijdens de drukke periode waarin de jongen worden gevoed. In deze fase worden de jongen intensief gevoerd met insecten en larven door beide ouders. Normaal worden de taken verdeeld, wat voor een vogelpaar al een zware klus is. Het vrouwtje moet nu in haar eentje constant af en aanvliegen om voldoende eiwitten voor de groeiende kuikens te verzamelen.

De laatste dagen van Grote bonte specht kuikens in de nestholte zijn een periode van intense activiteit en lawaai voordat ze het nest verlaten. Onophoudend smeken ze om voedsel. De jonge spechten verdringen zich voor de opening van de nestholte om gevoerd te worden en om naar buiten te kijken. Ze wachten ongeduldig op de ouders die voedsel komen brengen.

Als de jongen half uit de nestopening komen hangen om daar hun terugkerende ouders op te wachten is de dag nabij dat ze uit gaan vliegen. Dan komt het moment dat ze lang genoeg in de holte hebben doorgebracht en echt vliegvlug zijn. Dan zijn ze klaar om de wereld te verkennen en verlaten ze het nest.

Als de jongen kuikens in de vroege ochtend de sprong naar buiten willen wagen vliegen de ouders af en aan en lokken de jongen weg van het nest. De eerste dagen na het uitvliegen zijn een kritieke en lawaaierige periode voor jonge spechten. De ouders zijn vrijwel altijd in de buurt om te voeren, ook al zie je ze niet direct. Zolang zijn ze voor voedsel nog afhankelijk van de ouders.

Hoeveel kuikens er uiteindelijk uitgevlogen zijn kan ik niet zeggen. Ik ben getuigen geweest van twee uitvliegmomenten. Mogelijk waren er al kuikens uitgevlogen voordat ik daar 's ochtends kwart voor zes aankwam om te filmen. Het is ook mogelijk dat het vrouwtje niet voldoende voedsel heeft kunnen aanvoeren in haar eentje en dat de minst sterke kuikens in het nest verdrongen zijn bij het aannemen van het voedsel en daardoor gestorven zijn.

Vanaf augustus verspreiden de jonge vogels zich langzaamaan over het omliggende gebied, om zelf op zoek te gaan naar een geschikt eigen territorium.