vrijdag 23 juli 2021

Mijn visuele natuurverhalen

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel.
Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties (zie de logo's hieronder).

Hoewel vogels mijn voorkeur genieten, ontdekte ik op 4 januari 2019 de Opkrullende strookzwam in de bossen van Hapert, officieel de 19e geregistreerde vondst in Nederland sinds 1855 en de eerste sinds 1985. Daarna vond ik nog twee plaatsen waar deze zeer zwam voor kwam. Op 16 oktober 2019 vond ik op Landgoed Wellenseind de eveneens zeer-zeldzame Kroontjesknotszwam. Verspreidingsatlas.nl meldt sinds 1990 slechts 105 vindplaatsen in Nederland.

Volg mij op: Facebook Twitter YouTube en met www.jozefvanderheijden-foto.nl. Mijn onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de vier jaargetijden biedt.

Nest van Grauwe vliegenvanger naar Naturalis

Vanmorgen is het oude nest met eitjes van de Grauwe vliegenvanger door Pepijn Kamminga - Senior Collectionmanager Birds & Mammals van Naturalis - bij mij opgehaald. Ik vond het nest 3 oktober van vorig jaar op de zolder van onze schuur. Een Grauwe vliegenvanger had het nest voortijdig verlaten en was nog in perfecte staat. Mogelijk is een van beide broedvogels ten prooi gevallen door een predator. Via Sovon ben ik eind vorig jaar in contact gekomen met Naturalis.


Het verlaten nest van een Grauwe vliegenvanger, met de eitjes er nog in. (foto's gemaakt met de telefoon)

Het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis is ontstaan uit een fusie tussen het Zoölogisch Museum Amsterdam, het Nationaal Herbarium Nederland en Natuurhistorisch Museum Naturalis. Sinds 2012 wordt de naam Naturalis Biodiversity Center gebruikt. Het instituut beheert het grootste deel van de Nederlandse natuurhistorische collecties. De totale collectie van Naturalis Biodiversity Center behoort qua omvang tot de top vijf van de wereld en telde in 2015 ruim 42 miljoen objecten. Het museum informeert het publiek over de biodiversiteit op aarde. Belangrijk onderdeel hiervan is de ontwikkeling van moderne educatieve trajecten voor basis- en voortgezet onderwijs. In 2014 trok het museum 303 duizend bezoekers, waaronder 50 duizend leerlingen.

Naturalis had nog geen nest van de Grauwe vliegenvanger in de collectie en waren erg geïnteresseerd is het nest. Het nest zou al eerder opgehaald worden, maar is de de Corona pandemie en de contactbeperkingen uitgesteld tot het risico op besmetting was afgenomen. In bijna 200 jaar tijd is de (rijks)collectie van Naturalis uitgegroeid tot een verzameling van ruim 40 miljoen objecten! Die enorme hoeveelheid objecten uit de natuur is de basis voor onderzoek naar wereldwijde biodiversiteit en geologie. Onze collectie is onderverdeeld in: botanie, geologie, gewervelden, ongewervelden, entomologie, boeken en type-catalogi. Ondanks de grote omvang van de collectie (waaronder ruim 380 duizend vogels) is er nog altijd iets wat er nog ontbreekt. Zoals het nest met eitjes van een Grauwe vliegenvanger. Ik had ook nog twee nesten van een Koolmees die niet uitgebroed waren. Ook die zijn mee naar Leiden voor het natuur museum.


Grauwe vliegenvangers houden zich vooral op in bosranden en open bossen, maar ook in open gebouwen zoals een open schuur. Vanaf één of meerdere vaste uitkijkposten maken ze korte snelle vluchten achter vliegende insecten aan, die vaak in de lucht gevangen worden of van bladeren worden afgepikt. De grauwe vliegenvanger is grijsbruin van kleur en valt daardoor niet op. Ook het geluid is niet erg opvallend, waardoor de soort vaak over het hoofd wordt gezien.

woensdag 14 juli 2021

Visjes en amfibieën schouwing BZ watergang

De eerste stap voorafgaande aan de herinrichting van 'Beekdal de Groote Beerze' is het vervangen van de duikers onder de weg aan de Westelbeersedijk, waar de BZ40 waterloop onderdoor stroomt, richting de Groote Beerze. De nieuwe duikers kregen bovendien een verhoogde ligging en loopt nog zo'n 80 meter door, voorbij de verkeersweg. Het herinrichtingsproject (traject 1) heeft betrekking op het deel van de Groote Beerze tussen de Hoeven in Netersel tot aan het einde van natuurgebied De Grijze Steen, gelegen aan de Westelbeersedijk te Casteren.


Visjes en amfibieën schouwing BZ watergang

Het water vanaf de akker wordt afgevoerd via deze BZ40 loop en stroomt naar de Groote Beerze. Door de verhoging van de beekbodem is het ook nodig om de duikers onder de weg hoger te plaatsen. Dood een verhoogde beekbodem is er minder drainage met als resultaat een hoger grondwaterpijl. Om te voorkomen dat visjes en amfibieën tijdens de graafwerkzaamheden in het nauw komen wordt een zand barrière in de sloot opgeworpen die gaande weg verder wordt opgeschoven richting de beek. Zo stuwt men de in het water levende dieren voor zich uit. Om te controleren wat er nog aan visjes of amfibieën dicht bij de zandbarrière in het water achter is gebleven worden er schouwingen in de BZ waterloop uitgevoerd.

Een BZ watergang is een categorie B Watergang. Er zijn A, B en C wateren. A-wateren zijn de belangrijkste waterafvoergangen van een regio, zoals grotere sloten, beken en waterplassen, die belangrijk zijn voor een goede waterhuishouding. Deze wateren worden door of namens het waterschap onderhouden. B-wateren zijn (kleine) kavelslootje tussen twee perceeleigenaren. Zodra een oppervlaktewaterlichaam een maatgevende afvoer heeft van meer dan 10 liter per seconde en het is geen A-water, dan spreken we van een B-water.

Marcel Cox uit Aarle-Rixtel, van 'Natuurlijk Marcel - Land, Water & Ecologie' zorgt voor de schouwing. In de video legt hij uit wat de schouwing in houdt. De zeelt (Tinca tinca), genoemd in de video, ook gekend onder de namen louw/lauw en muidhond/moethond is een vis, die tot de karperachtigen behoort en tot ca 70 cm lang kan worden.

Zeelten leven over het algemeen in flink begroeide stilstaande of langzaam stromende wateren met een zachte modderige bodem, waar ze zich overdag meestal passief in de vegetatie verschuilen. Als de zeelt voedsel zoekt, zuigt hij bodemmateriaal op, waaruit de eetbare diertjes worden uitgefilterd, of hij zuigt diertjes van de vegetatie af. Als voedsel dienen met name waterslakken en verder erwtenmosseltjes, kreeftachtigen, insectenlarven en plantendelen.

Bezoek ook mijn Youtube kanaal: https://www.youtube.com/JozefvanderHeijden