maandag 24 januari 2022

Mijn visuele natuurverhalen

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel.
Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties (zie de logo's hieronder).

Hoewel vogels mijn voorkeur genieten, ontdekte ik op 4 januari 2019 de Opkrullende strookzwam in de bossen van Hapert, officieel de 19e geregistreerde vondst in Nederland sinds 1855 en de eerste sinds 1985. Daarna vond ik nog twee plaatsen waar deze zeer zwam voor kwam. Op 16 oktober 2019 vond ik op Landgoed Wellenseind de eveneens zeer-zeldzame Kroontjesknotszwam. Verspreidingsatlas.nl meldt sinds 1990 slechts 105 vindplaatsen in Nederland.

Volg mij op: Facebook Twitter YouTube en met www.jozefvanderheijden-foto.nl. Mijn onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de vier jaargetijden biedt.

Toegang wandelroute beekdal Groote Beerze

De toegang tot natuurgebied Grijze Steen en beekdal Groote Beerze is vanaf de Westelbeersedijk afgebakend met een houten afsluiting en een draaimolen waar wel wandelaars het gebied in mogen. Deze maatregel moet er toe bijdragen dat de natuur niet verstoord wordt en wandelaars toch het gebied kunnen betreden. Daarmee wordt tevens het mountainbiken en het illegale motorcrossen bemoeilijkt.


De toegang tot natuurgebeid Grijze Steen en Beekdal Groote Beerze is vanaf de Westelbeersedijk afgebakend met een houten afsluiting.

Er wordt hard gewerkt om beekdal van de Groote Beerze weer toegankelijk te maken voor het publiek. De meandering is klaar, de bruggen worden gemaakt (in de werkplaatsen) om later te worden geplaatst. De toegangspoortjes worden op diverse plaatsen al geplaatst. Wandelaars zijn welkom, fietsen wordt gemeden, net als de crossmotoren. De stilte en de rust moet voorop staan met ruimte voor recreatie. Helaas is wandelen langs de oevers van de beek niet meer mogelijk, zelfs verboden. De natuur moet een ruimte worden waar de natuur rust en veiligheid biedt aan de natuurbewoners. Door dwars door het gebied te wandelen treed verstoring op. De overige paden die voor de herinrichting opengesteld waren blijven ook na de openstellijng opengesteld voor wandelaars. Bruggetjes maken het mogelijk om vanaf een wandelroute over te steken naar een wandelroute aan de andere zijde van de beek..

Vanwege de veiligheid zijn tijdens de uitvoering van de werkzaamheden wandelpaden afgesloten en routes omgeleid. De verwachting is dat de wandelroutes eind februari weer opengesteld kunnen worden. Gestreefd is naar een netwerk met zowel korte als langere routes die vanuit de kernen kunnen worden aangedaan. In het zuiden van het gebied wordt een halfverhard mindervalidenpad aangelegd die in combinatie met de brug zorgt voor een verbinding tussen De Biezegoren en Schipstaarten.


zondag 23 januari 2022

Sanering zandvang Groote Beerze voltooid

Van de zandvang in de Groote Beerze tussen Casteren en Netersel is niets meer terug te vinden. De zandvang aan het einde van traject 1 van Herinrichting beekdal Groote Beerze is gesaneerd en is aangepast door het uitgraven van nieuwe meanders, zoals deze midden vorige eeuw in de beek lagen. Ook de stuw is weggehaald.


De meanderende Groote Beerze op de plaats waar eerst een stuw lag, net voorbij de plaats waar eerst de zandvang was.

Aan het einde van traject 1 van Herinrichting beekdal Groote Beerze, op de gemeentegrens tussen Gemeente Oirschot en Gemeente Bladel, is de zandvang gedempt en de nieuwe meanadering uitgegraven. Doordat de beekloop daar breder en dieper was, kwam de stroming van het beekwater nagenoeg tot stilstand. Daardoor kregen de drijvende elementen in het water de tijd om naar de bodem te zakken. Het riet dat in de beek groeide remde de stroming nog extra en het riet nam de achtergebleven fosfaten en medicijnresten op. Omdat riet geen consumptieplant is werkt deze methode als een laatste reinigde filter van het geloosde afvalwater.

Door de Groote Beerze te versmallen en te verondiepen stoomt het water sneller door de beek. Hierdoor neemt de waterkwaliteit toe en kunnen waterplanten zich beter ontwikkelen. Bij een brede en diepe beek, waarbij de waterstoom langzaam is, bezinken de lichte drijvende elementen naar de bodem. Het bezinksel sluit de boden af en bedekt de waterplanten. Dan is het niet meer mogelijk om licht op te nemen en tot groei te komen. Kleine waterdiertjes die in de bodem leven of zich in de bodem verschuilen krijgen in een schone bodem wel kans op leven.


In Brabant was er eeuwenlang water in overvloed. De mens heeft het land naar z’n hand gezet. Zo is Brabant veranderd van een ondoordringbaar moeras naar een gecultiveerd landschap, waar landbouw en natuur strijden om hun bestaansrecht. Landbouw is van oudsher belangrijk voor de boeren in Brabant. Om vroeg in het jaar met zware landbouwmachines het land te bewerken, moet het grond- en regenwater zo snel mogelijk afgevoerd worden. Er werden sloten en kanalen gegraven om het water naar zee te leiden. Meanderende beken werden rechtgetrokken om het water sneller af te voeren. Maar wat er teveel wordt afgevoerd in de winter komt het land in de zomer tekort. Zeker nu door klimaatverandering in de zomer minder regen valt. Dat is een probleem de landbouw én voor de natuur.

Een regendruppel die in Brabant valt had binnen 5 dagen in de Noordzee bereikt. De verlaging van de grondwaterstand had gevolgen voor de natuur. Verlies van diversiteit in het landschap heeft geleid tot verlies van diversiteit van planten en diersoorten. Een gezonde bodem werkt als een spons. De Brabantse bodem is helemaal uitgeknepen en heeft z’n sponswerking grotendeels verloren. Het watersysteem moet weer in balans komen. We moeten weer met de seizoenen meebewegen.

Als het waterpeil op peil komt, kan de natte natuur zich herstellen. Voor een toekomstbestendige inrichting van de beekdalen in Brabant moeten de bodem en grondwater als uitgangspunt genomen worden. De natuur heeft natte voeten nodig. Door de wateronttrekking komen natuurgebieden in de zomer watertekort. Daardoor daalt de biodiversiteit. De oude Brabantse natuur moet terug keren. Soorten als de bosbeekjuffer, vlottende waterranonkel en beekprik zijn gebonden aan de beek. De natte bossen langs beken zijn belangrijk voor soorten als witte rapunzel en knikkend nagelkruid. Het mooist zijn misschien wel de schraallanden langs de beken. Hier kunt u de welriekende nachtorchis en de gevlekte orchis bewonderen, maar ook watersnip en aarbeivlinder.