vrijdag 8 mei 2026

Mijn visuele natuurverhalen

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel. Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties.
(zie de logo's hieronder)

Volg mij op: Facebook Twitter YouTube FacebookTwitterYouTube Facebook Twitter YouTube en met jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.
Bezoek ook mijn YouTube kanaal; youtube.com/JozefvanderHeijden met 391 video's en 916 abonnees.

De Levendbarende hagedis warmt op in de zon

Levendbarende hagedissen warmen op in de zon, een essentieel gedrag voor deze koudbloedige reptielsoort. Door te zonnebaden verhogen ze hun lichaamstemperatuur, wat noodzakelijk is om hun stofwisseling te stimuleren, efficiënt te kunnen jagen en snel te kunnen vluchten voor vijanden.


De Levendbarende hagedis warmt op in de zon🎤

Ze zoeken 's ochtends zonnige plekken op, zoals rotsen, dode takken, palen of op open plekken langs bosranden en op heidevelden. Om de warmte van de zon en de ondergrond optimaal te absorberen spreiden ze hun lichaam om zo meer zonnewarmte op te vangen. Omdat ze koudbloedig zijn moeten ze zich 's ochtends eerst opwarmen en zijn ze afhankelijk van deze externe warmtebronnen. Naast opwarming is zonnebaden belangrijk voor de spijsvertering en de aanmaak van vitamine D.

Levendbarende hagedissen zijn erg schuw en zonnebaden vaak in de buurt van schuilplaatsen om snel weg te kunnen duiken. De soort is ei-levendbarend, de jonge dieren bevrijden zich direct na de eiafzet uit hun vliezige schaal. Vrouwtjes zonnebaden in de zomer dan ook intensief omdat ze hun eieren in hun lichaam uitbroeden voordat ze levende jongen ter wereld brengen. De paartijd begint onmiddellijk na het tevoorschijn komen van de vrouwtjes en duurt ruim een maand, tot en met half mei.

De levendbarende hagedis is onze kleinste maar tevens succesvolste reptiel. De soort onderscheidt zich van de andere inheemse hagedissen door de zwaar gekielde schubben en een eenvoudige bruinige kleur zonder echt opvallende tekening of patroon. Wel is er altijd een aanzet tot een donkere rugstreep aanwezig. De soort komt vooral voor op de hoger gelegen zandgronden in het oosten, midden en zuiden van Nederland.

De levendbarende hagedis is met enige moeite goed van de andere inheemse hagedissen te onderscheiden. De muurhagedis lijkt nog het meeste op de levendbarende hagedis, maar is slanker gebouwd en heeft langere poten en tenen en een meer afgeplatte en spitser toelopende kop.

zaterdag 2 mei 2026

Waarom draagt de Grote bonte specht een rood broekje?

Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom de Grote bonte specht zwart-wit gekleurd is maar toch een rood broekje draagt? En waarom hij steeds maar roffelt op de dode boomtakken? Dat komt door de verloren machtsstrijd van een koning. lees naar dit sprookje: "Waarom draagt de Grote bonte specht een rood broekje?

Het rode broekje is zelfs in de vlucht goed te zien.

Lang geleden was er eens een koning. Hij was gekleed zoals een koning betaamd: met een cape van zwart bont, een wit zijden hemd en een rode satijnen broek. Zijn opvallend grote sterke voeten staken in hoge grijs lederen laarzen. Hij droeg een grote donkere kroon met, gek genoeg, een mooie rode steen aan de achterzijde. Als hij passeerde wist iedereen: dat is de koning! In een donker en ondoordringbaar woud woonde eens een sterke en stoere heks. Die heks was de baas van dat bos. Ze was een echte heks die kon toveren. Als ze wilde veranderde ze zichzelf in een klein meisje of in een beer. Maar ze kon ook mensen betoveren. De heks kende de koning niet en wist niet eens dat hij bestond.

De koning kende nog niet alle hoeken en gaten in zijn koninkrijk en als hij tijd over had, steeg hij te paard om nieuwe streken te ontdekken. Op een dag galoppeerde hij met zijn ranke hengst in een woud waar hij nog nooit was geweest. Het was er donker en zelfs voor de koning een beetje eng. Toevallig liep de heks op het pad toen ze in de verte de koning op zijn paard naderbij zag komen. Ze wist meteen dat hij een koning was, want hij droeg een bontjas en een kroon. Vliegensvlug veranderde ze zichzelf in een deftige dame. De koning stopte toen hij de deftige dame zag en zei: "Hallo." De vrouw glimlachte naar hem. Ze vroeg aan de koning wat hij kwam doen. "Ik kom mijn landerijen inspecteren" antwoordde hij met een stem, die duidelijk maakte dat hij héél belangrijk was.. De ogen van de heks schoten vuur toen hij ‘mijn landerijen’ zei en ze vertelde hem ondubbelzinnig: "Jouw bos? Dit is míjn bos!" Maar de koning glimlachte om zoveel onnozelheid en zei: "Lieve mevrouw, ik ben de koning en alle land in de wijde omtrek behoort aan mij." Ze veranderde zichzelf terug in een heks en beet hem met felle donkere ogen toe: "Hoe durf je! Je bent op mijn grondgebied, waar ik de baas ben!" De koning keek haar vanaf zijn paard hoogmoedig aan, waardoor de heks nog bozer werd. Zonder met haar ogen te knipperen veranderde ze de koning in een vogel.

Vanaf die dag vliegt er in dat bos een vogel. Als je goed kijkt, zie je dat hij een zwarte cape draagt met daaronder een wit hemd, waar zijn witte hemdsmouwen uitsteken. Zelfs zijn korte rode broek is nog zichtbaar en hij heeft opvallend grote poten. En het is alsof hij nog steeds galoppeert op zijn paard, want hij vliegt golvend. De koning is nog altijd heel boos en zint op wraak. Daarom roffelt hij op de dode bomen. Want heksen wonen soms in dode bomen en hij hoopt dat hij de heks gek maakt door zijn getimmer op haar huis.



Er komen in ons land steeds meer bossen, waardoor het aantal bosvogels toeneemt. Het aantal grote bonte spechten neemt langzaam toe en wordt nu geschat op ruim 130.000 stuks. De specht leeft graag in wat oudere bossen. Oudere bomen hebben een gegroefde schors, waartussen vele larven en insecten leven. Ze zijn het basisvoedsel van de specht, die daarnaast ook zaden (dennenappels) en bessen eet. Zowel mannetjes als vrouwtjes timmeren in het voorjaar op dode boomtakken omdat die meer lawaai maken. Hiermee wordt het territorium afgebakend en dienen als communicatiemiddel voor de paartjes.

Uit het boek 'Natuurverhalen' van Els Baars, waarin te lezen is hoe de Grote bonte specht een rood broekje kwam.

vrijdag 1 mei 2026

De Gekraagde roodstaart trilt met zijn staart

De Gekraagde roodstaart is een vrij talrijke broedvogel in grote bosgebieden. Gekraagde roodstaarten overwinteren in de Sahel. Ze keren eind maart, of pas vanaf half april terug in ons land.


De Gekraagde roodstaart trilt met zijn staart🎤

Het eerste wat opvalt is zijn trillende staart. Het is misschien wel een van de beste manieren om ze op afstand te herkennen, zelfs als het licht slecht is. Ze doen het vrijwel constant zodra ze ergens landen. Het is een snelle, verticale op en neergaande beweging die eruitziet als een soort zenuwachtige tic.

De Gekraagde roodstaart is een vogelsoort van oude bossen met weinig ondergroei. Ze zijn vooral te vinden op de hogere zandgronden en duinen die begraasd worden. Open plekken, oude bomen, graslanden of heiden moeten elkaar afwisselen. Ook kleinschalig boerenland trekken deze vogel aan.

Ze nestelen in grote holen, nissen en nestkasten, meestal slechts op enkele meters boven de grond, en soms ook in de grond. De jongen zitten zo'n 13 tot 15 dagen op het nest.