De herfst brengt prachtige kleurveranderingen, bladeren veranderen van groen naar geel, oranje en dieprood doordat pigmenten zoals anthocyaan en caroteen zichtbaar worden. Vochtige en mildere dagen zorgen voor een enorme opkomst van tientallen soorten paddenstoelen in de bossen. De temperaturen dalen naar een comfortabel niveau voor lange wandeltochten in de buitenlucht zonder de hitte van de zomer.
Dit is wat de herfst zo mooi maakt🎤
Paddenstoelen groeien heel snel doordat hun cellen zich volzuigen met water. De herfst brengt veel regen, terwijl de bodem na de zomer nog lekker warm is.
Er vallen in de herfst veel bladeren, takken en naalden op de grond. Dit organische materiaal vormt een groot buffet voor de ondergrondse schimmeldraden, het mycelium. Het warme en vochtige ondergrondse netwerk krijgt het teken om zich voort te planten. De paddenstoel is het vruchtlichaam dat verschijnt om sporen te verspreiden. De eigenlijke schimmel leeft het hele jaar verborgen in de grond. De schimmels komen pas tevoorschijn als het weer en de leefomgeving precies kloppen.
Een paddenstoel is geen dier, geen plant maar een schimmel. Het deel van een paddenstoel die wij te zien krijgen is het vruchtlichaam van een schimmel. Meestal leeft die schimmel onzichtbaar onder de grond of onder boomschors. Het netwerk aan schimmeldraden krijgt bovengrondse uitlopers waar paddenstoelen groeien en die zien we.
Zonder bodemschimmels en zijn paddenstoelen zou het maar een rommeltje zijn. Met hun schimmeldraden ruimen ze organisch materiaal op, zoals bladeren, hout en dode-wormen. Meer dan 90% van de afbraak van de organische reststoffen gebeurt door schimmels. Zonder hen zou een bos in zijn eigen afval omkomen. Het organisch materiaal zet bodemschimmels ook om in voedsel voor planten en andere bodemorganismen. Er zijn ook schimmels die echt samenwerken met bomen. Sommige bomen groeien daarom alleen in de buurt van deze bodemschimmels. De schimmel transporteert mineralen en water vanuit de bodem naar de boomwortels, in ruil voor koolstof en energie.
Wist je dat bodemschimmels ook een anti erosie functie hebben? Hun kleverige draden houden gronddeeltjes samen. Zo zorgen ze er voor dat bij heftige regenval, de bodem op zijn plek blijft en niet zomaar wegspoelt. Bodemschimmels zijn een natuurlijke bron voor de mensen die medicijnen maken. De penseelschimmel kan bijvoorbeeld penicilline maken. Dat is een antibioticum dat schadelijke bacteriën in het lichaam kan bestrijden.
Sommige paddenstoelen bestaan uit vier delen, de hoed, de steel, de ring en de beurs. Paddenstoelen verschillen in hoeveel en welke van deze delen ze hebben. Stuifzwammen bijvoorbeeld hebben de vorm van een bol en missen de steel. Ook als paddenstoelen wel alle onderdelen hebben, zijn die niet altijd even goed te zien. Een heel bekende vorm paddenstoel is de plaatjeszwam met een hoed en steel.
De plaatjeszwam bewaart zijn sporen op de lamellen in zijn hoed. De buisjeszwam bewaart ze in hele kleine buisjes en laat ze daaruit vallen. De buikzwammen hebben geen zichtbare steel of hoed en vormen sporen in de ‘buik’ van de paddenstoel. Als de sporen verspreid moeten worden, barst de zwam open. De sporen van alle soorten zwammen worden verspreid door wind, regen en dieren die van de paddenstoelen eten of de sporen in hun vacht of onder hun poten meenemen.
Een volwassen paddenstoel heeft ongeveer evenveel cellen als een jonge paddenstoel. De cellen zijn buisvormig, en bij het groeien worden de buisjes langer. Als een paddenstoel de grond uit komt, zuigen de buisjes zich vol water. Zo wordt de paddenstoel steeds groter. Dit verklaart deels ook waarom er bij vochtig weer veel paddenstoelen verschijnen. Bij droogte verdampt het water. Dan kan de volgroeide paddenstoel weer even zwaar zijn als een vers, klein exemplaar. Hoe zwaar en hoe nat de paddenstoel is, ligt dus aan het weer!
Als de herfst voorbij is en de paddenstoelen niet meer zichtbaar zijn, is de bodemschimmel nog wel aanwezig in de bodem. Namelijk in de vorm van een netwerk van draden, de zwamvlok (ook wel mycelium). Hij valt alleen niet of minder op. Er zijn dus eigenlijk het hele jaar door paddenstoelen, maar de meeste in de herfst.
Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel. Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties.
en met jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.
