Eenjarige reegeit eindigt als verkeersslachtoffer

Vanmorgen zag ik een aangereden ree in de berm liggen. het was een 1 jarige reegeit, een zogenaamde smalree. Bloed enigszins uit rechter oor, gebroken linker achterpoot en sporen van hard impact op de flank. Ik heb de dienstdoende BOA buitengebied gebeld. De dode ree wordt in de natuur gedumpt voor aaseters.

Een smalree is te herkennen aan een strakke rechte buiklijn als onderdeel van een rechthoekige romp, een smalle lange kop met hoog voorhoofd en staat hoog op de poten en de kop wordt hoog gedrag. Een jonge geit (2 tot 4 jaar) heeft een bredere kop en dikkere nek dan smalree, een forse achterkant, zwaartepunt lichaam midden of net achter midden romp, een meer vierkantige romp dan een smalree.

Dat reeën vaak het slachtoffer worden van een aanrijding heeft vooral te maken met de vele trekbewegingen die deze dieren maken, met name in het voorjaar. In totaal vonden er afgelopen jaar in onze provincie meer dan 1600 dodelijke incidenten met wild plaats. De provincies Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel en Drenthe huisvesten driekwart van alle reeën in Nederland. De totale stand wordt in Nederland wordt geschat op 60.000 – 100.000 stuks. Naar schatting zijn jaarlijks in Nederland meer dan 10.000 aanrijdingen met reeёn, volgens Wildaanrijding.nl.

Wat kun je het best doen als een aanrijding onvermijdelijk is?
Wijk als automobilist vooral niet uit. Wie uitwijkt, kan op een tegenligger klappen of tegen een boom rijden. Veel eenzijdige ongevallen in gebieden waar veel wilde dieren voorkomen hebben vaak te maken met een overstekend dier. Valt een aanrijding niet te voorkomen, probeer dan zo beheerst en langzaam mogelijk te remmen. Bel de politie en geef de locatie door, ook als het dier niet blijft liggen. Doorrijden is strafbaar. Wacht de komst van politie of faunabeheerder af. De meldkamer van de politie roept na een aanrijding een beschikbare faunabeheerder op: die is aangesloten bij of geaccrediteerd door de Stichting Wildaanrijdingen. Ze rijden meestal rond in een pick-up met een lier. Wanneer de weg vrij en veilig is, zorgen ze voor de verdere afhandeling. Zij hebben speciaal verlof om wilde dieren te vervoeren. Ook hebben ze altijd een wapen mee, om gewonde dieren uit hun lijden te verlossen. Het dier wordt in principe teruggeven aan de natuur als voedsel voor aaseters. Af en toe gaat het naar een destructiebedrijf en in sommige gevallen vindt wetenschappelijk onderzoek plaats.

Ook bij twijfel altijd de politie bellen. Als je een klap hebt gehoord en vermoedt dat je een dier hebt geraakt, maar niks kunt vinden, komt faunabeheerder kijken. Het dier kan op de vlucht zijn geslagen nadat het gewond is geraakt. Als het nodig is, nemen ze nachtzichtapparatuur en honden mee. Het komt voor dat een aangereden reeën en herten anderhalve kilometer verderop een rustig plekje vindt om dood te gaan. Vaak vinden ze een wild zwijn met gebroken poten, 600 meter van de aanrijding. De dieren zijn dan geschrokken en nog in staat om naar een veiliger plek te lopen. In negen van de tien gevallen vinden ze zo’n dier terug. Meestal dood, soms levend. Dan wordt het uit zijn lijden verlost.

Ben je verzekerd tegen een aanrijding met een wild dier?
De impact van een wildaanrijding kan groot zijn, met name als het om een edelhert of een wild zwijn gaat. Neem een aanrijding met een volwassen edelhert van 250 kilo en een schofthoogte van 120 centimeter bij een snelheid van 60 kilometer per uur: de druk op de voorzijde van de auto staat dan gelijk aan het gewicht van 5000 kilo, het gewicht van een olifant. De schadelast van wildaanrijdingen is afgelopen jaren flink toegenomen, blijkt uit cijfers van het Data Analytics Centre (DAC) van het Verbond van Verzekeraars. In 2017 kostte een gemiddelde claim de verzekeraars 1632 euro, in 2020 ging het om 1921 euro. Die stijging heeft volgens het Verbond te maken met het steeds complexer worden van schadeherstel en auto-onderdelen die duurder zijn geworden. Is de auto alleen WA verzekerd, dan draai je volgens de Consumentenbond en de ANWB zelf op voor de schade. Dieren die in het wild leven hebben geen eigenaar. Er is dan ook geen aansprakelijke partij. Met een volledige of beperkte cascoverzekering is het mogelijk om de schade te claimen bij je autoverzekering.

Met welke dieren vinden de meeste aanrijdingen plaats?
Aanrijdingen met reeën komen verreweg het vaakst voor: zo’n 10.000 keer per jaar, zo is de inschatting van SWN. Van Aardenne: Het aantal reeën in ons land is de afgelopen decennia enorm gegroeid. In de jaren 70 en 80 telden we tussen de 30.000 en 40.000 reeën, nu zitten we op meer dan 100.000. Wilde zwijnen staan op nummer twee. Normaal gesproken gaat het om zo’n driehonderd aanrijdingen per jaar, maar dit jaar komen we uit op zevenhonderd of meer. We handelen er momenteel vijf per dag af. Er is nauwelijks voedsel te vinden, dus trekken ze eropuit. Ook zijn er meer zwijnen dan eerder, vanwege de milde winters. Verder gaat het om edelherten (ruim honderd) en damherten (ruim honderd), maar ook dassen, otters, bevers en wolven. De meeste ongelukken gebeuren in Gelderland (2200 in 2020). In Flevoland is de kans op een aanrijding met een wild dier het kleinst (290).

Wat kun je doen om een aanrijding te voorkomen?
De incidenten vinden meestal in de schemering plaats, wanneer dieren op zoek gaan naar voedsel of een partner. Pas je snelheid na zonsondergang aan en wees alert. Bij een snelheid van 60 kilometer per uur heeft het wild kans om je auto te ontwijken. Deze snelheid biedt bovendien de mogelijkheid tijdig te remmen. Houd er rekening mee dat er meerdere dieren kunnen volgen.

Mooie Groote Beerze, ondanks 't rechte stukje

De meandering van de Groote Beerze zorgt voor een nieuwe landschap. Zonder meer veel mooier dan de brede bak met water zoals die sinds de ruilverkaveling uit de begin jaren 70 van de 21e eeuw ontstond. Toch is er een stukje dat rechte loopt en zeker even mooi is. Dit stukje is tevens een oud stukje van de oorspronkelijke beekloop van voor de ruilverkaveling. De aangetakte lus is uitgebaggerd. deze lus lag al die jaren in het bos, zonder dat dit deel gedempt is geweest.

Een van de oude lussen uit de oude Groote Beerze zijn weer aangetakt. De foto toont een van de weinige rechte stukjes in de nieuwe meander.

De hoge waterstand is deels het gevolg van de vele regen die de laatste week is gevallen. Omdat de doorvoer van het water nog belemmert wordt door de buizen die onder de gronddammen in de beek liggen, zorgt voor een belemmerende waterafvoer. Die dammen liggen er nog in om met de machines naar de plaatsen te kunnen komen waar nog gewerkt wordt. Die werken bestaan uit het dempen van de oude beekloop en het afwerken van de oevers. Zodra dat allemaal klaar is worden die gronddammen en de buizen verwijderd, waarna het water onbelemmerd door de beek zal gaan stromen.

Het hoge water laat zien wat de beek aan water afvoert bij langdurige regen. Als het nog meer regent zal de beek buiten z'n oevers treden.

Het buiten de oevers treden is een van de doelen bij hevige regen, zodat het water zo lang mogelijk in het gebied blijft. Zo kan het in de grond zakken en de grondwaterstand herstellen. Zo ontstaat er weer een moerasbos, waar de natuurwaarde sterk verbetert.

Grote bonte specht hakt nestholte verder uit

Vanmorgen zag ik dat een van mijn nestkasten door een Grote bonte specht verder was uitgehakt. Soms vernielen Grote bonte spechten nestholtes van ander spechten die te dicht bij hun nest een holte in een boom hebben uitgehakt. Twee jaar geleden zag is zoiets bij een kleine bonte specht. Een overdreven territorium verdedigingsdrang is dan vaak de reden. Maar nu niet, gezien de tijd van het jaar.

Het vlieggat van deze nestkast is door een Grote bonte specht verder uitgehakt.

De grote bonte specht hakt soms nestkastjes aan spaanders. Ze eet immers regelmatig eieren of vogeljongen en probeert zich hakkend een toegang tot de voedselbron te verschaffen. Sommige exemplaren specialiseren zich in het roven van huiszwaluwnesten: ze timmeren het moddernest stuk en komen zo bij de eieren of jongen. Echter, deze kast is nog nooit bewoond, en het hakwerk is nog vers, gezien de kleur van het hout dat nog niet verweerd is. er ligt wel een pluimpje in, maar verder is de kast schoon. Er ligt zelf geen ontlasting in, dus als slaapplaats heeft de kast ook niet gediend. De pluimpjes kunnen bovendien van de specht zijn.

Project Herinrichting Beekdal Groote Beerze

Op 6 september werd begonnen met de uitvoering van het project 'Herinrichting beekdal Groote Beerze'. Tussen de Biezengoren aan de Casterse kant, en de Schipstaarten aan de Neterselse kant werd begonnen met het uitgraven van de nieuwe meanders. Jaren van voorbereiding gingen er aan vooraf. Er werden info en inspraak sessies belegd, eerst in cafés, later online. Door de Corona pandemie was het niet meer mogelijk om live sessies te organiseren. Het project, project 1 genoemd, loopt van af de eerste stuw in de Groote Beerze, vanaf de Hoeve en loopt iets voorbij natuurgebied de Grijze Steen.

Project Herinrichting Beekdal Groote Beerze

De ligging van het nieuwe traject loopt over de oude dorpsgrens tussen Casteren en Netersel. De beek vormde voor de ruilverkaveling, einde jaren 60, begin jaren 70 de natuurlijke dorpsgrens. Tijdens de ruilverkaveling is de beek verbreed, verdiept en recht gemaakt. Het doel van de kanalisatie was er op gericht om het water zo snel mogelijk af te voeren en zo de akkers beter bewerkbaar te maken. Destijds konden de boeren in het voorjaar de akkers niet op omdat ze er te nat bij lagen. Toen kende men nog geen extreme regenval en lange periode van droogte. Het klimaat in ons land en zeker op de zandgronden was veel gematigder. De winters waren kouder, er lag geruime tijd sneeuw, en waren de winters en het voorjaar nat. De zomers waren wel droger, maar niet extreem.

De laatste jaren kennen we door de klimaatsverandering, veroorzaakt door menselijk handelen, vaak periodes met soms langdurige en extreme regen, zelfs in de zomermaanden. De laatste jaren is het in de zomer veel warmer, en valt er lange tijd geen regen. De landbouw mag dan, om verdere verdroging in de natuur tegen te gaan, geen oppervlaktewater onttrekken om de akkers en weilanden te beregenen. Ook de industrie verbruikt tegenwoordig veel grondwater voor productieprocessen en koeling. Daarom is het hard nodig om geen druppel regenwater onbenut naar de Noordzee te laten stromen.

Het project 'Herinrichting beekdal Groote Beerze' is er op gericht om de verdroging tegen te gaan en bij extreme regen het water te kunnen bergen. Door het bergen van regenwater wordt voorkomen dat er extreme wateroverlast ontstaat. Het water wordt dan zo lang mogelijk vastgehouden in de daarvoor ontworpen lage delen. Het water krijgt dan de gelegenheid om de grond in te zakken, wat bijdraagt tot een hogere grondwaterstand. Door de verondieping van de beek en de sloten wordt de drenagewerking verminderd. Omdat de meandering de beek ongeveer twee maal zo lang maakt, blijft het water ook langer in het gebied. Door de versmalling van de beek neemt de stroomsnelheid ook weer toe, wat de waterkwaliteit verbeterd.

De meandering zorgt er ook voor dat het water in de bochten erosie veroorzaakt, waar zich dan sedimenten afzetten. Bij een hoger stroomsnelheid krijgen zwevende deeltje in het water minder tijd om te kunnen bezinken, en wordt er meer materiaal in suspensie (vaste stof in een vloeistof) meegesleurd. Omdat in de binnenbochten de stroomsnelheid afneemt kan het sediment zich op de zanderige buit de waterlijn af zetten. Daarbij ontwikkelt zich een habitat voor beekplantjes en dierlijk beekleven.

Woensdag 22 september 2021 werd begonnen met het dempen van een deel van de oude beekloop van de Groote Beerze. De grond die daarvoor gebruikt wordt komt van de Neterselse Heide, wat deel uit maakt van het project Natte Natuurparel De Utrecht. De toplaag wordt verwijderd vanwege de nutriënten. Op de arme ondergrond ontwikkeld zich natuur. Bij veel regen zullen de afgegraven percelen wel eens water op maaiveld staan.

De aangevoerde grond wordt met de bulldozer de oude beek in geschoven. In de huidige beekloop groeit het vrij zeldzame 'Drijvende Waterweegbree'. Op diverse plaatsen wordt het Drijvende Waterweegbree met een graafmachine naar de nieuwe meander getransplanteerd. Dat wordt op meerdere plaatsen langs het traject zo gedaan.

Hiermee is de herinrichting nog niet klaar. Ook dat blijf ik volgen en zal daar de komende tijd video's van publiceren.