Grote bonte specht in dode dennenboom

Vanmorgen zag ik dat de Grote bonte specht een nest had in een dode dennenboom. De specht heeft geen voorkeur voor een bepaalde boomsoort en maakt het nest in zowel naald- als loofbomen. Vaak zie je ze in dode berkenbomen en minder dode dennenbomen, waarbij soms ook oude nestholtes worden gebruikt. Ik zag de specht in de lengterichting over een zandpad vliegen, waardoor ik verwachte dat de specht richting het nest vloog.

Grote bonte specht heeft de snavel vol met rupsjes voor de jongen in de dode dennenboom.

Gisteren was de Grote bonte specht aan de beurt. Vandaag vond ik er nog een. Ook deze ouder spechten waren druk in de weer om rupsjes te zoeken en die aan de jonge te voeden. De Grote bonte spechten foerageren voornamelijk op boomstammen, waarbij hij de bast beklopt om door insecten gegraven tunnels te vinden. Maar tijdens het groot brengen van de jonge verzamelen ze ook veel rupsen vanaf het blad van bomen en struiken. De Grote bonte specht heeft niet zo'n groot territorium. Hoe meer bos, hoe meer bonte spechten.

Het uithakken van een nestholte duurt gemiddeld 14-25 dagen. Zowel het mannetje als het vrouwtje hakken de langwerpige holte uit. De nestopening is ongeveer 5,5 cm breed en die leidt naar een ronde nestholte die 20-30 cm diep ligt en zo’n 12-15 cm breed is. Hetzelfde gat wordt vaak meerdere jaren na elkaar gebruikt. In de nestholte worden de eieren gewoon op het hout gelegd. Eveneens wordt er gebruik gemaakt van nestkasten. Overigens worden veel nestkasten ook zwaar beschadigd door het hakken rond het vlieggat. Dit wordt ook gedaan om bij de jonge vogels en/of de eieren te komen die uit het nest worden geroofd.

De broedtijd begint in april en gaat door tot eind mei en er is een legsel. Het vrouwtje legt meestal 4 tot 7 eieren (glanzend wit). Beide geslachten broeden, doch hoofdzakelijk het vrouwtje. De broedtijd bedraagt 12-16 dagen. De jongen worden door beide ouders verzorgd en verlaten het nest na 18-21 dagen. Als de jongen zijn uitgevlogen worden ze nog ongeveer 10 dagen gevoerd.

Rupsjes voor de jonge Grote bonte spechten

Gisteren was de Grote bonte specht aan de beurt. Beide ouder spechten waren druk in de weer om rupsjes te zoeken en die aan de jonge kuikentjes te voeden. De Grote bonte spechten foerageren voornamelijk op boomstammen, waarbij hij de bast beklopt om door insecten gegraven tunnels te vinden. Maar tijdens het groot brengen van de jonge verzamelen ze ook veel rupsen vanaf het blad van bomen en struiken.

Het koppel vloog heen en weer om de jonge kuikentjes in het nest van rupsjes te voorzien.

De Grote bonte specht is de meest algemene specht van Nederland. Zowel mannetje als vrouwtje roffelen op takken met een korte snelle roffel om territorium en paarband te versterken. Grote bonte spechten hakken in bomen een nestholte uit met een rond gat. Ze hebben een voorkeur voor zachte houtsoorten, zoals berken. Spechten kunnen op die manier hakken doordat de hersenen in een soort schokdempers zijn ingekleed. In de nestholte worden de eieren gewoon op het hout gelegd.

Rupsjes voor de jonge Grote bonte spechten

Vanmorgen was de Grote bonte specht aan de beurt. Vanuit mijn camouflagetent kon ik onopgemerkt foto- en video opname maken. Ik zat blijkbaar zo goed achter de struiken verstopt dat wandelaars, die op slechts 3 meter voor mij door liepen ook niets in de gaten hadden. Het was erg winderig, dus zal ik nog veel werk hebben bij het monteren van de video. Niet alleen om de beelden te monteren, maar ook om het geluid te optimaliseren, zodat de wind minder luid te horen is. Die video komt later vandaag.

Het koppel vloog heen en weer om de jonge kuikentjes in het nest van rupsjes te voorzien.

De Grote bonte specht is de meest algemene specht van Nederland. Zowel mannetje als vrouwtje roffelen op takken met een korte snelle roffel om territorium en paarband te versterken. Grote bonte spechten hakken in bomen een nestholte uit met een rond gat. Ze hebben een voorkeur voor zachte houtsoorten, zoals berken. Spechten kunnen op die manier hakken doordat de hersenen in een soort schokdempers zijn ingekleed. In de nestholte worden de eieren gewoon op het hout gelegd.

De grote bonte specht eet voornamelijk dierlijk voedsel, zoals insecten en hun larven en poppen. Hij foerageert van beneden naar boven op de boomstam, waarbij hij de bast beklopt om door insecten gegraven tunnels te vinden. De specht hakt een tunnel open en vangt de prooidieren met de punt van zijn kleverige tong. De grote bonte specht is een opportunist en voedt zich derhalve ook met kleine gewervelde. Hij kraakt bijvoorbeeld nesten van zangvogels of kleinere spechtensoorten open om zich te voeden met de eieren of de kuikens.

Een volwassen exemplaar meet doorgaans 20 tot 24 centimeter en weegt 60 tot 110 gram. De vleugelspanwijdte bedraagt 34 tot 39 centimeter. In tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden is de grote bonte specht een relatief kleine spechtensoort. Het verenkleed is aan de bovenzijde overwegend zwart en aan de onderzijde wit, met uitzondering van de rode anaalstreek. De veren hebben aan de bovenzijde grote, ovaalvormige witte schoudervlekken en zijn sterk gebandeerd. De kop is overwegend wit op de zijkanten en de keel. Vanaf de snavel loopt de zwarte baardstreep door in een grillige Z-vormige zwarte vlek, die naar beneden naar de borst en naar achter tot in de nek loopt. Het voorhoofd en het gedeelte rond de ogen is wit, de kruin is zwart.

De rups van de Hageheld vlinder

Vanmorgen zag ik een rups, die zich al koorddansend over een afrasteringsdraad verplaatste. Het is de rups van de Hageheld vlinder, een dag en nacht actieve nachtvlinder.

De Hageheld vlinder (Lasiocampa quercus) is een algemene soort, vooral in bosrijke regio's en heideterreinen. De acht centimeter lange rupsen zijn dichtbehaard en de brandharen kunnen na aanraking, bij mensen huidirritatie veroorzaken. Waardplanten van de rupsen komen onder meer uit de geslachten Larix, Betula, Salix en Rubus. De Hageheld vlinder vliegt overdag van half juni tot half augustus. In mei kunnen we dus enkele de rups tegen komen. De hageheld is een grote en krachtige bruine vlinder uit de familie van de spinners.

De vrouwtjes zijn nog groter dan de mannetjes. Beiden hebben ze een opvallende gele, dwarslijn over de vleugels, naar de rand toe breder wordend. In het midden van de voorvleugels ligt een zwart-omrande, witte stip. De mannetjes hebben sterk gekamde voelsprieten. De spanwijdte bedraagt tussen de 45 en 75 millimeter.

De mannelijke vlinders fladderen vooral overdag bij zonneschijn snel zigzaggend rond, terwijl de vrouwtjes pas vliegen als het gaat schemeren. De vrouwtjes zitten in het gras. Ze vliegen vlak boven het gras en laten tijdens de vlucht hun eitjes vallen.