Vissen opdrijven in de Groote Beerze

De afspraak was half 7 - 7:00 uur. Vroeg op dus. Het werd een lange dag. Het duurde van zonsopkomst tot zonsondergang voordat het hele traject visvrij gemaakt was. De Groote Beerze was uitgemaaid en het maaisel was (op een enkele plaats na) geruimd. Als de begroeiing in de waterloop niet geruimd was zouden de vissen zich schuil kunnen houden en zou het opdrijven van de vissen ondoendelijk zijn. De zon zou door komen, maar die bleef achter de wolken. De ochtend ochtend bleef wat donker. En dat is aan de eerste beelden ook goed te zien. Toen iedereen gearriveerd was kon het bootje te water worden gelaten.

Vissen opdrijven in de Groote Beerze

De werkzaamheden van de Herinrichting Beekdal Groote Beeze is maandag 30 augustus 2021 van start gegaan door in de watergang een net te plaatsen aan het begin van het eerste werkvak tot aan het einde van dat vak. Binnen dat vak is de vispopulatie met een elektrisch vistuig, met lage spanning uit het vak opgedreven naar de benedenstrooms deel buiten het vak. Dat is wat in deze video te zien is en nog eens door ecoloog Marcel Cox wordt uitgelegd.

Het project “Herinrichting Beekdal Groote Beerze” wordt uitgevoerd door Waterschap De Dommel. Het ontwerp is in samenwerking met de gemeente Bladel, gemeente Oirschot, Brabants Landschap, provincie Noord-Brabant, ZLTO en particuliere grondeigenaren tot stand gekomen. Deze partijen hebben gezamenlijk afspraken gemaakt voor ontwerp, uitvoering en beheer van het gebied.

Het vrijmaken van vis binnen het werkvak, voordat er in de beek gegraven gaat worden, werd uitgevoerd door Henk Erkelens en zijn medewerker / collega, van Erkelens Natuurbeheer uit Molenaarsgraaf. Door hun jarenlange ervaring maken zij water snel en effectief vis vrij. Dit doen zij bijvoorbeeld als een watergang gedempt of uitgebaggerd moet worden. Wanneer er werkzaamheden plaatsvinden in en rond de watergangen, maken zij met een QuickScan duidelijk of er beschermde vissoorten in dat water leven. Hierbij maken wij gebruik van een Electro visapparaat. Zij beschikken daarvoor over de hiervoor benodigde ontheffingen.

Tijdens het opdrijven van de vis zijn er een aantal vissen en visjes die proberen langs het bootje terug te zwemmen naar waar ze verdreven moesten worden. Met een schepnet worden die er zo veel mogelijk uitgevist en in een kuip met water in de boot meegevoerd, om met korte regelmaat verderop buiten het werkvak weer uitgezet te worden. Zo zijn er karper, snoeken en zonnebaarzen uit het water gehaald. Enkele daarvan zijn in de sportvisvijver van de vereniging in de buurt uitgezet. Dit waren voornamelijk soorten die in een smalle en snel stromende beek - zoals de Groote Beerze gaat worden - niet goed meer kunnen gedijen.

Bezoek ook mijn Youtube kanaal: https://www.youtube.com/JozefvanderHeijden

Met dank aan:
Waterschap De Dommel: https://www.dommel.nl
Brabants Landschap: https://www.brabantslandschap.nl
Provincie Noord Brabant: https://www.brabant.nl
Erkelens Natuurbeheer: https://www.erkelensnatuurbeheer.nl

COVID-19: Het water van de Groote Beerze bestaat voor een deel uit water dat na zuivering door de rioolwaterzuivering in de beek wordt geloost. In dat water kunnen nog actieve Covid-19 virus deeltjes zitten. Het is nog niet duidelijk of de virusdeeltjes in het rioolwater besmettelijk zijn. Ook is niet bekend hoe lang het virus overleeft als het in het rioolwater terecht komt. Maar toch, als u in aanraking bent gekomen met het water uit de beek, ontsmet dan je handen en was je handen en andere lichaamsdelen waar het water direct of indirect mee in aanraking kan zijn gekomen zodra je thuis bent.

Meer over Covid-19 in rioolwater: https://player.vimeo.com/video/431818012?h=66710f029b

Natuur vaart er wel bij voldoende water

Zonder water geen leven. Dat geld voor alle leven. Zoals de mens water nodig heeft om alle processen in het lichaam draaiende te houden, afval op te ruimen en de lichaamstemperatuur te regelen, is dat ook bij dieren het geval. Als het warm is, zoals de afgelopen paar jaren veel het geval was, raakt het lichaam oververhit. Een aantal dieren moeten hun warmte middels uitademing (hijgen) af zien te voeren, andere moeten het lichaam afkoelen door in het water te gaan liggen of zich met water te besprenkelen (baden).

Tjiftjaf komt naar het water om te drinken.

In tegenstelling tot mensen kunnen vogels niet zweten om warmte kwijt te raken. Ook kunnen ze niet even hun verenpak uitdoen. Vogels die oververhit beginnen te raken zijn lusteloos en ademen snel. Vaak zullen ze met gespreide veren en hun snavel open zitten te hijgen. Door het hijgen wordt namelijk veel vocht verdampt en bij dit verdampen wordt warmte uit het lichaam onttrokken. Dit werkt verkoelend, maar een vogel droogt er wel sneller door uit en heeft dus water nodig om het vochtverlies aan te vullen.

Aangezien vogels kunnen vliegen, is er voor hen ook in tijden van droogte meestal wel water te vinden. Ze moeten er dan alleen wel veel meer moeite voor doen en ze kunnen hun energie eigenlijk goed voor andere zaken gebruiken. Zoals voedsel zoeken. U helpt ze daarom goed door schalen met water neer te zetten. Niet alleen kunnen ze hiervan drinken, een bad geeft ook direct verkoeling. Zet de schalen op een veilige, hoge plek, zodat katten niet meteen bij ze kunnen als ze zitten te drinken. En op een plek die zoveel mogelijk uit de zon blijft, anders kan het water flink heten worden. Omdat vogels er ook graag in badderen is een wat grotere, ondiepe schaal het meest geschikt. Ververs het water liefst dagelijks, want door het badderen kan het flink vervuilen.

Deze Tjiftjaf is nog gezond. Snel en erg beweeglijk fladderde hij (of zij) van de ene naar de andere plek.

Onze Rode Eekhoorn, of Euraziatische Rode Eekhoorn hebben oorpluimen in de winter en een grote pluimstaart, dient voor het evenwicht bij het springen en regeling van de lichaamstemperatuur. De kleur van de pels kan varieren van rood tot bruin, zandkleurig, grijs of zwart, met een witte buik. In de winter zijn de flanken wat grijzer. Ze hebben vier tenen aan de voor- en vijf aan de achterpoten, met scherpe nageltjes om goed te kunnen klimmen. Een opvallend kenmerk zijn de onderkaak helften die los van elkaar kunnen bewegen, waardoor ze gemakkelijk noten kunnen open kraken.

De Rode Eekhoorn kwam drinken en was weer verdwenen.

De eekhoorn in de tuin bij onze schuur komt dagelijks zonnebloempitten eten. Vanmorgen kwam de eekhoorn enkel drinken. Daarna was hij weer weg. Om aan eten te komen is de eekhoorn natuurlijk niet aangewezen op de zaden die hij bij de fotohut kan vinden. Water is een ander verhaal nu het al lang erg warm en droog is. Het vijvertje bij de fotohut wordt om de paar dagen bijgevuld met water dat in de containers verzameld is. Regenwater dat van het dak van de schuur in de containers stroomt wordt opgevangen en zo kan ik een voorraad van 2,5 m³ water opvangen.

Nieuwe duikers onder de weg voor verondiepte waterloop

Om de verdroging tegen te gaan wordt dit jaar ondermeer het project 'Herinrichting Beekdal Groote Beerze' uitgevoerd. De beek gaat weer meanderen als weleer en wordt verondiept en smaller gemaakt. Ook worden de hoofdwaterlopen aangepakt. Zo stroomt het water van de BZ40 waterloop door de zogenaamde 'Vochtige alluviale bossen' voordat het de Groote Beerze bereikt. De drainerende werking van de waterloop en het verminderen van kwel is ongewenst voor dit habitattype. Daarnaast vormt het onderhoudspad een barrière in de natuurlijke laagte van zuid naar noord. Om deze reden wordt de BZ40 vanaf de Westelbeersedijk omgelegd achterlangs het nabij gelegen agrarisch bedrijf in de richting van de noordelijk gelegen overstromingsvlakte.

Nieuwe duikers onder de weg voor verondiepte waterloop

De toegang tot het agrarisch bedrijf wordt door het aanbrengen van begroeiing bemoeilijkt. Een nieuwe duiker doorkruist straks het onderhoudspad aan de noordzijde, waarna de waterloop eerst richting het westen direct langs het verhoogde pad loopt. Na ongeveer 35 meter zal deze watergang naar het noorden toe stromen de overstromingsvlakte in (door het bos). Dit voorkomt dat er direct na de duiker een hoge kop wordt doorsneden. Ter hoogte van de Broekeindsedijk wordt de bestaande duiker (BZ40-KDU6) vervangen om de aansluiting op de watergang te optimaliseren. De nieuwe duiker (Ø1000 mm, binnen-onderkant-buis 20.55 m +NAP) zal aan de westzijde van de Broekeindsedijk langer zijn (totale lengte 85 meter) om zo een natuurlijke hoogte te doorkruisen. Vervolgens wordt ongeveer 30 meter van de huidige loop verondiept waarna de nieuwe loop start.

Om de nieuwe duikers te kunnen aanleggen moest het wegdek van de weg van Casteren naar Westelbeers worden afgesloten om de asfaltlaag te verwijderen en de oude duikers uit te graven. Samen met het vervangen van de duikers voor de BZ37 was 2 weken gepland. Aan het einde van de eerste week trok een zware en langdurige regenbui over het gebied, waardoor er niet alleen vertraging ontstond, maar de werkplanning aangepast moest worden. De aandacht ging uit naar het zo snel mogelijk openstellen van de weg voor het lokale verkeer. De laatste 30 meter aan duikers en het verder aanvullen met zand boven de duikers kon later worden afgewerkt.

Later wordt het benedenstroomse deel van de BZ40 verlegd. Het bos ten westen van deze nieuwe watergang bevat diverse rabatten. Sloten tussen deze rabatten hebben een drainerend en waterafvoerend karakter, iets wat ook ongewenst is bij het tegengaan van verdroging en het herstellen van de kweldruk. Om waterafvoer tegen te gaan worden er verspreidt in de sloten enkele gronddammen aangelegd. Om het beheer goed uit te voeren wordt er een verhoogd onderhoudspad aangelegd aan de westzijde van de nieuwe watergang. Dit onderhoudspad met een breedte van 3 meter krijgt een hoogte van 21.25 m +NAP, dit betekent maximaal 45 centimeter hoger dan het aangrenzende maaiveld. Het onderhoudspad wordt opgebouwd uit gebiedseigen of andere geschikte grond.

Vier A-waterlopen worden geleidelijk verondiept. Het geleidelijk verondiepen zorgt voor een afname van de drainerende werking en draagt bij aan het verhogen van het grondwaterpeil. Het over de hele lengte verondiepen voor deze watergangen brengt teveel grondwatereffecten en inundatie (onderwaterzetting) te weeg, daarom is dit niet mogelijk. De huidige bodemhoogte zal geleidelijk oplopen tot 30 centimeter beneden maaiveld ter hoogte van de uitstroom in de Groote Beerze.

Voor de personen die herkenbaar in beeld zijn gekomen heb ik een geen-bezwaarverklaring ontvangen.

Waterschap De Dommel: https://www.dommel.nl
Brabants Landschap: https://www.brabantslandschap.nl
Aannemingsbedrijf Van der Zanden Moergestel B.V.: https://www.vanderzanden.nl
Wegenbouwbedrijf VGB Asfalt Uden: https://www.vgbasfalt.nl

Filmen in de regen met een paraplu aan het statief

Ik heb een paraplu-steun gemaakt aan de videokop van mijn fotostatief. Vorige week moest ik video opnames maken tijdens een regenbui. Ik had met een paar tie-wraps mijn paraplu professors vast gemaakt aan de statief pan-arm. Daarom bedacht ik een solide en handige oplossing om de paraplu tijdens het filmen aan het statief vast te kunnen maken zonder dat die in de weg zou zitten tijdens het filmen en foto's maken. Na wat draaiwerk en een lasverbinding was het klaar. De paraplu kan ik zo in de houder steken en met een beweging weg draaien als ik de camera uit het statief wil nemen.

Met een paraplu aan de videokp blijft alles droog tijden een regenbui.

Begin september wordt er met de graafwerkzaamheden van de Herinrichting Beekdal Groote Beerze begonnen vanaf de Hoeve Netersel, tot het einde van natuurgebied Grijze Steen Casteren. Waterschap De Dommel heeft mij gevraagd het hele project op video en foto vast te leggen. De kans dat het in die periode gaat regende tijdens de filmopname is erg aanneembaar. Ook als de zon volop staat te branden komt de paraplu van pas. Een LCD beeldscherm is in de felle zon moeilijk goed af te lezen. Door de schaduwwerking van de paraplu heb ik daar nagenoeg geen last meer van. Om de lichtdoorlatendheid van de paraplu te verminderen heb ik deze aan beide zijn met mat zwart lak ingespoten. Zo ben ik beschermd tegen de regen en de felle zon.