vrijdag 3 mei 2019

Boomklevernest in dubbel omgewaaide boom

Vanmorgen viel mijn oog op een Boomklevernest dat tussen twee omgewaaide bomen was gemaakt. De twee bomen rusten in het midden op elkaar, net waar een oude nestholte van een specht in gemaakt was. De Boomklever was zo ijverig met het metselen dat het lijkt of beide bomen daar aan elkaar vast zaten. De boomklever is een metselaar die de doorgang van het vlieggat aanpast met een mengsel van modder en zaagsel dat nog in het nest is achtergebleven tijdens het hakwerk van de specht, die de holte een eerder broedseizoen heeft uitgehakt.



De boomklever (Sitta europaea) is het enige lid van de familie boomklevers (Sittidae) in de Benelux. Boomklevers zijn de enige vogels die met evenveel gemak zowel omlaag als omhoog langs een boomstam bewegen en daarin onderscheiden ze zich van spechten en boomkruipers die alleen omhoogklimmen langs boomstammen. Bovendien gebruiken spechten hun staart om op te steunen en dat doet de boomklever niet. De boomklever is een korte, dikke en actieve vogel met een krachtige puntige snavel. Hij is vrijwel in geheel Europa een tamelijk algemene standvogel. De opvallende en helder klinkende roep is vaak de eerste aanwijzing van zijn aanwezigheid. In de winter is hij een geregelde bezoeker van tuinen waarin pinda's worden aangeboden.

Aan de voor en de achterzijde zijn de beide boomstammen volledig aan elkaar gemetseld.

Ze leven in licht loof- en gemengd bos met ondergroei, vooral met oude en hoge bomen. Ook in parken en lanen en in de winter ook op de voedertafel. Op het menu staan veel insecten, zaden, noten, vruchten, graan en bessen. Harde noten zet hij tussen het boomschors vast en hamert ze dan van bovenaf stuk. Grotere insecten worden met de snavel in stukjes geknipt. De boomklever legt ook voorraden aan.

Het geluid van de Boomklever is een helder fluitend 'twiet-twiet-twiet' en een meesachtig 'tsit'. Bij opwinding een schel trillend 'tirr'. De zang is een luid 'tuwiehe-tuwiehe', ook wel omschreven als een kwelend 'tu-tu-tu' (dat enigszins aan de zang van een nachtegaal doet denken). Deze zang gaat over in 'kwie-kwie' en haastig 'twet-twet-twet'. Aan zijn zang kan de boomklever eenvoudig worden herkend.

donderdag 2 mei 2019

Vijf jonge Koolmeesjes zijn uit het ei

Vanmorgen filmde ik de Koolmees op het nest, waar gisteren vijf jonge Koolmeesjes uit het ei zijn gekomen. In de video zie je de jonge kuikentjes en de ouders die ze voeden met rupsjes. Een ei moeten nog uitkomen, als dat nog gebeurd. Jonge vogels worden gevoed met rupsjes, waaronder de rups van de Bususmot. De rupsen van de Buxus mot worden bestreden met een gif. Als jonge vogels de met gif besproeide rupsen eten, kunnen ze eraan doodgaan.



Op dit moment is nog niet duidelijk of er meer mezen doodgaan dan jaren geleden. De Vogelbescherming zegt dat er wel signalen zijn, maar spreekt nog niet van een causaal verband. Dat wordt nu onderzocht door medewerkers van onderzoeksbureau CLM. Die hebben vorig jaar ook al een paar mezen onderzocht, maar toen konden nog geen harde conclusies worden getrokken.

De onderzoekers roepen mensen die dode mezen in de buurt van buxushagen vinden op om de dieren te bewaren. Dat kan het best in de diepvries. Medewerkers van CLM komen de vogels vervolgens ophalen.


woensdag 1 mei 2019

Onderzoek mezensterfte door eten buxusrups

Onderzoekers gaan bekijken of er een verband is tussen de bestrijding van de buxusmot en de sterfte van jonge mezen. De rupsen van de mot worden bestreden met een gif; als jonge vogels de met gif besproeide rupsen eten, kunnen ze eraan doodgaan.

De jonge pimpelmees kleurt nog erg geel, ook de wangen zijn geel. Voor de rest zijn ze zwart/grijs gekleurd.

De buxusmot rukt steeds verder op en daardoor neemt het gifgebruik ook toe.

Op dit moment is nog niet duidelijk of er meer mezen doodgaan dan jaren geleden. De Vogelbescherming zegt dat er wel signalen zijn, maar spreekt nog niet van een causaal verband. Dat wordt nu onderzocht door medewerkers van onderzoeksbureau CLM. Die hebben vorig jaar ook al een paar mezen onderzocht, maar toen konden nog geen harde conclusies worden getrokken.

De onderzoekers roepen mensen die dode mezen in de buurt van buxushagen vinden op om de dieren te bewaren. Dat kan het best in de diepvries. Medewerkers van CLM komen de vogels vervolgens ophalen.

Screenshot: NOS Journaal 18:00 uur - 01-05-2019.

Het NOS journaal van woensdag 1-5-2019 bestede om 6 en 8 uur aandacht aan Buxusgif en koolmeesjes vergiftiging. NOS heeft beeldmateriaal van mij, die in dat item gebruikt wordt.


Tekst en video (Twitter): NOS Nieuws.

De Smalle randwants op een bloem

Een wants op een bloem. Dat zag ik toen ik in de tuin aan het schoffelen was. De smalle randwants (Gonocerus acuteangulatus) lijkt op de Coreus marginatus, maar hij is slanker. Ze zijn gespikkeld en roodbruin van kleur.

Smalle randwants op het Kruipklokje.

Herkenning - 12­-15 mm. Makkelijk te herkennen aan de hoekige schouders en de egaal gekleurde oranjebruine poten (de dijen en schenen hebben dezelfde kleur). Heeft in vergelijking met de zuringrandwants Coreus marginatus een smaller achterlijf en aan de voorkant van de kop tussen de antennen geen stekels. Zou verward kunnen worden metde jeneverbesrandwants Gonocerus juniperi , maar het connexivum heeft ongeveer dezelfde kleur als de vleugels (connexivum is overwegend geel in G. juniperi ).

Voorkomen - Algemeen en bijna overal in Nederland te vinden, ook op de waddeneilanden. Schaarser in het zeekleigebied.

Biotoop - Zonbeschenen struwelen en bosranden met loofhout, met een voorkeur voor besdragende struiken zoals meidoorn, lijsterbes, vogelkers en vuilboom.

Fenologie adult - Overwintert als adult en heeft een generatie per jaar. Adulten kunnen nagenoeg het hele jaar worden aangetroffen, maar de meeste waarnemingen komen uit de periode april tot september met pieken in juni en augustus.


De dieren zijn vooral te vinden op zonbeschenen op struwelen en bosranden met struiken die bessen dragen, zoals vuilboom, hondsroos, meidoorn, lijsterbes en rode kamperfoelie. Ze voeden zich met het sap van de rijpe vruchten die ze daar aantreffen. Volwassen wantsen vliegen zeer actief bij hoge temperaturen.