Van Afnemende Maan naar Laatste Kwartier

De aarde en de maan horen bij elkaar. De aantrekkingskracht van de maan is op de aarde goed merkbaar, denk maar aan de eb en vloedbeweging van het zeewater. De maan trekt aan de kant van de aarde die naar de maan is gericht, het water naar zich toe, waardoor het zeewaterpijl stijgt. Omdat de aarde draait, hebben we twee keer per etmaal laagwater en twee keer per etmaal hoogwater. Dat noemen we eb en vloed. De video toont de afnemende maan van 7 en 9 januari 2026.

Van Afnemende Maan naar Laatste Kwartier

Terwijl de maan rond de aarde beweegt, zorgen de relatieve posities van de maan, de aarde en de zon ervoor dat het er anders uitziet aan de hemel. De fasen van de maan zijn de verschillende manieren waarop de maan er over een periode van 28 dagen uitziet.

De afnemende maanfase begint direct na de Volle Maan, waarbij het verlichte oppervlak in ongeveer twee weken afneemt tot een nieuwe maan. Een afnemende halve maan noemen we het laatste kwartier en is hierbij de fase waarin de linkerhelft vanaf het noordelijk halfrond zichtbaar is.

Vogelkijkhut Natuurgebied De Ronde Put - Postel

De Vogelkijkhut in natuurgebied De Ronde Put in het Belgische Postel is vanaf het kanaal Dessel-Turnhout-Schoten via een wandelbrug te bereiken. De brug leidt even verder naar de Ronde Put, waar de vogelkijkhut is.

Vogelkijkhut Natuurgebied De Ronde Put - Postel

De Ronde Put is een 169 hectaren groot Natura 2000 gebied. De Ronde Put trekt veel roofvogels aan. Tijdens de vogeltrek is ook de vis-arend er te zien. Diverse rietvogels, eendensoorten en enkele honderden grauwe ganzen voelen zich er thuis. Ook de Aalscholvers hebben er een vaste stek op het water.

Het beheer ligt bij Het Agentschap voor Natuur en Bos, een van de Belgische natuur organisaties.

Laag Water in de Belevenscheloop

Deze video werd nog in 2025 opgenomen, dus nog voor de sneeuwbuien van januari 2026.
Laag water in beken en waterlopen, zoals de Belevenscheloop is voornamelijk het gevolg van langdurige droogte. De meeste regen valt normaal in de herfstperiode. Als het in die periode te weinig regent raken de voorraden in de natuur stilaan op.

Laag Water in de Belevenscheloop

Deze video toont de Belevenscheloop met een normale waterstand en de drooggevallen Belevenscheloop. Het water in het Beleven staat nu ook veel te laag. In het voorjaar viel er ook al nauwelijks regen, dus moesten beken weer gered worden van het droogvallen. De Belevenscheloop mond uit in het beekje De Reusel, waar een grondwaterpomp in augustus zo’n tachtig kuub water per uur in de beek pompte. Zo werd voorkomen dat de kwetsbare vissen niet zouden sterven. De Belevenseloop was toen al droog gevallen.

In andere beken probeerde waterschappen vissen te vangen om die in dieper water over te zetten. Langdurige droogte kan tot een kleine ramp leiden voor de natuur.

Waterdiertjes, zoals vissen, amfibieën, waterslakken en larven zijn afhankelijk van voldoende en schoon water. Zelfs als er nog een beetje water aanwezig is kan het zuurstofgehalte te ver afnemen.

Giebel vissen verscholen onder een duiker

Giebels behoren tot de karperachtige. Ze verschuilen zich vaak op de waterbodem bij structuren zoals onder duikers, omdat dit schuilplaatsen biedt tegen roofdieren en ze daar voedsel zoeken, zeker in troebel water waar ze zich veilig voelen.

Giebel vissen verscholen onder een duiker

Ze zijn te herkennen aan hun bronskleurige flanken en het gebrek aan tastdraden en zijn dol op natuurlijke voedselgeuren, waardoor ze zich graag bij bodemrijkdommen bevinden. De lichaamsbouw is hoog en zijdelings afgeplat. In tegenstelling tot karpers en goudvissen hebben ze geen voelsprieten bij hun bek. De Giebel kan tot ongeveer 45 cm lang worden. De Giebel is een ingeburgerde soort in Nederland die vooral in het zuiden en westen wordt aangetroffen. De soort vormt een bedreiging voor kroeskarper doordat kruisingen kunnen plaatsvinden.

Bekende voorbeelden van zo'n kruising in de Nederlandse rivieren is de goudvis. De giebel is een triploide vruchtbare vis. Hierdoor kunnen eitjes die niet bevrucht zijn opgroeien tot wat effectief een kloon is van de moeder. Mogelijk is het voorkomen van verschillende klonen de oorzaak van plaatselijke typen van de giebel. Een vrouwtjesgiebel legt gemiddeld 268.000 eitjes. De giebel kan meerdere keren per jaar paren waardoor de druk op voedsel en ruimte enorm kan zijn.

De giebel is een grondelaar, daardoor draagt hij bij tot de vertroebeling van het water. Het is een alleseter, hij eet zowel insecten als plantaardig materiaal. De giebel is een vis die tolerant is voor vervuild water; het is vaak een van de laatste vissoorten die in vervuild water gevonden wordt.