zaterdag 25 oktober 2014

De Heilige Eik, Oirschot

De Beerze bij de Kapel van de Heilige Eik nabij Oirschot


Als de Groote en de Kleine Beerze in het Landgoed de Baest samenkomen heet de rivier vanaf daar Beerze. De Beerze stroomt daarna onder het Wilhelminakanaal door en heeft bij de Heilige Eik een zijtak, die door de bossen aldaar stroomt. De zijtak meandert, om historische reden (hieronder beschreven) tot voorbij de bossen, die voor het grootste deel deel uit maken van Landgoed de Baest. Na de bossen komen de zijtak en de hoofdloop van de Beerze weer samen. De bruggetjes en de hangbrug over de Beerze maken het aantrekkelijk voor een wandeling.

Kapel van de Heilige Eik
De legende is omstreeks 1610 opgetekend door Petrus Vladeraccus, een toenmalig katholiek geloofsijveraar. De legende luidt dat een paar herders 'twee eeuwen voordien' (dus begin 15e eeuw) een Mariabeeldje op de oever van de Beerze vonden en dit in een eik plaatsten, waarna ze in aanbidding neervielen. Bewoners van Middelbeers namen het beeld mee en plaatsten het in hun kerk, maar de volgende ochtend was het beeld weer op de oorspronkelijke plaats aanwezig. De inwoners van Oirschot kwamen nu om het beeld te vereren, en er waren bij de eerste bezoekers al diverse mensen die op wonderbaarlijke wijze van hun koortsen genazen. Naar een andere variant van de legende dreef het beeld stroomopwaarts in de Beerze, en werd het tot tweemaal toe door de Beersenaren ontvreemd.

De Beerze


De naam Beerze werd al in 1545 gebruikt door keizer Karel V en is vermoedelijk afgeleid van berne (bron) of barne (branden). Barne verwijst naar de aanwezigheid van veen (turf), dat vroeger dienst deed als brandstof voor de kachel. Het veen werd gevormd in de laaggelegen gebieden rond de beek. De Beerze begint bij het landgoed Baest, waar de Groote Beerze en de Kleine Beerze samenstromen. Vervolgens stroomt de beek langs Spoordonk en de Kampina naar Lennisheuvel, waar de Beerze Smalwater gaat heten. Vlak voor Boxtel stroomt een zijtak, de Kleine Aa, naar de Esschestroom. De hoofdtak mondt bij Boxtel in de Dommel uit.

De Beerze loopt voor een groot deel door natuurgebieden en heeft dan ook op veel plaatsen haar oude meanderende loop behouden. Wel zijn op een aantal plaatsen omleidingen aangelegd. In de periode 1990-1999 is bij Viermannekesbrug een overstromingsgebied voor de Beerze gerealiseerd van zo'n 50 hectare. Het gebied staat ongeveer drie maanden per jaar onder water.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten